Skip to content

Stalking – przedawnienie

stalking przedawnienie adwokat pomoc prawna
 
Po krótkim urlopie wracamy z tematem przedawnienia. Z tego posta dowiesz się m.in. co to jest przedawnienie oraz po jakim czasie ustaje karalność przestępstwa stalkingu.

Przedawnienie – co to jest?

Przedawnienie zostało uregulowane w kodeksie karnym (Rozdział XI) i oznacza, że po upływie określonego czasu od popełnienia przestępstwa nie można sprawcy  pociągnąć do odpowiedzialności karnej. Skutkiem przedawnienia jest zatem:

  • zakaz wszczynania postępowania
  • nakaz umorzenia postępowania wszczętego w sprawie o przestępstwo, którego karalność ustała (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.).

Innym słowy, w sprawie, w której nastąpiło przedawnienie karalności, nie może zapaść wyrok skazujący ani uniewinniający, a jedynie orzeczenie o umorzeniu postępowania.

Kodeks karny wyróżnia przedawnienie karalności  i przedawnienie wykonania kary. Dziś zajmiemy się tą pierwszą kwestią; przedawnienie wykonania kary zostanie omówione w innym poście.

Terminy przedawnienia

Kodeks karny w artykule 101 § 1 wskazuje na różne okresy przedawnienia karalności. Okres przedawnienia zależy generalnie od wagi przestępstwa, i tak przykładowo najdłuższy okres przedawnienia wynosi 30 lat i dotyczy zbrodni zabójstwa. O długości terminów przedawnienia (30, 20, 10, 5 lub 3 lata) decyduje zatem zagrożenie, jakie ustawa przewiduje za konkretne przestępstwa, a nie kara, jaką sąd może w przyszłości wymierzyć sprawcy. Jeżeli zatem chcemy sprawdzić jaki będzie okres przedawnienia dla konkretnego przestępstwa musimy sprawdzić sankcje przewidziane za dany czyn w kodeksie karnym.

Kiedy przedawnia się stalking?

Stalking jest występkiem. Kwestia zagrożenia karą była już omawiana wcześniej, jednak z uwagi na fakt, że wiedza o sankcji za to przestępstwo konieczna jest do obliczenia terminu przedawnienia przypominam, że zarówno uporczywe nękanie, jak i podszywanie się pod inną osobę zagrożone są karą pozbawienia wolności do lat 3. Natomiast typ kwalifikowany z art. 190a § 3 kodeksu karnego jest zagrożony karą pozbawienia wolności od roku do lat 10.
 
Biorąc pod uwagę powyższe można stwierdzić, że stalking przedawnia się:
  • w swojej podstawowej formie – uporczywe nękanie i podszywanie się pod inną osobę (czyli stalking uregulowany w art. 190a § 1 oraz § 2 kodeksu karnego ) – z upływem lat 5;
  • w formie kwalifikowanej, kiedy następstwem uporczywego nękania jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie (czyli stalking uregulowany w art. 190a § 3 kodeksu karnego) – z upływem lat 10. 

Początek przedawnienia stalkingu

Aby móc obliczyć kiedy konkretnie nastąpi przedawnienie stalkingu, musimy wiedzieć od kiedy liczyć początek terminu. Podaję, że początek biegu terminu przedawnienia karalności przestępstwa rozpoczyna się od czasu popełnienia czynu zabronionego. Stalking jest jednak o tyle specyficznym przestępstwem, że składa się z wielu różnych czynów (jest tzw.  przestępstwem wieloczynowym). Powstaje zatem pytanie od kiedy liczyć początek biegu terminu przedawnienia, od pierwszego telefonu czy maila, czy też może od ostatniego?
 
Z pomocą przychodzi orzecznictwo. Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że w przypadku stalkingu okres przedawnienia liczy się od ostatniej czynności realizującej znamiona zabronionego zachowania się. Przykładowo, jeżeli uporczywe nękania trwało w okresie od 1 maja 2013 r. do 27 października 2014 r., to 5cioletni (lub 10cioletni – w przypadku typu kwalifikowanego) termin przedawnienia należy liczyć od 28 października 2014 r.

Wydłużenie okresu przedawnienia stalkingu

Obliczając terminy przedawnienia stalkingu warto pamiętać o jeszcze jednej kwestii uregulowanej w art. 102 kodeksu karnego. Mianowicie przepis ten przewiduje przedłużenie terminu przedawnienia karalności o 5 lat. Jeżeli w okresie kiedy biegnie termin przedawnienia wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa przedawnia się z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.
 
Artykuł 102 kodeksu karnego daje po prostu możliwość przeprowadzenie i zakończenie postępowania karnego, mimo iż w jego trakcie upłynęły już terminy przedawnienia. Innymi słowy wszczęcie postępowania karnego przeciwko określonej osobie w okresie biegu podstawowych terminów (czy to 5cioletniego czy to 10cioletniego), przedawnienia karalności powoduje ich przedłużenie o kolejne pięć lat.

Wszczęcie postępowania przeciwko osobie

W kontekście wydłużenia okresu przedawnienia należy zatem postawić pytanie kiedy następuje wszczęcie postępowania przeciwko osobie? (Postępowanie dzieli się bowiem na fazy, a tylko tzw. faza in personam przedłuża termin przedawnienia karalności o 5 lat). 
Wszczęcie postępowania przeciwko konkretnej osobie (postępowanie w fazie in personam), następuje z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Tu należy pamiętać, że wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie można utożsamiać z jego sporządzeniem. Aby postanowienie to zostało uznane za wydanie, czyli prawnie skuteczne, niezbędne jest spełnienie 3 warunków łącznie: sporządzenie postanowienia, jego ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego.

One thought on “Stalking – przedawnienie Leave a comment

  1. 5 lat temu bylem straszony i szantazowany aż doszlo do wypadku i znalazłem się w szpitalu na opazeniówce i mnialem operacje 12 04 2013

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: