Skip to content

A jeśli stalker jest chory psychicznie?

stalking pomoc prawna adwokat Barbara Szopa

Wielu z moich klientów zgłaszających się z problemem uporczywego nękania wyraża powątpiewanie jakoby ich prześladowca był w pełni władz umysłowych. Abstrahując od faktu czy takie stanowisko ofiar znajduje pokrycie w historii medycznej stalkera, czy są to tylko domysły pokrzywdzonych, warto wiedzieć jak postępować w razie ujawnienia się ewentualnej niepoczytalności sprawcy.

Niepoczytalność stalkera

Kodeks karny stanowi, że ten, kto z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem, nie popełnia przestępstwa (art. 31 § 1 k.k.). Prawnie powyższe znaczy po prostu tyle, że niepoczytalność jest okolicznością wyłączającą winę. Konsekwencją niepoczytalności sprawcy jest zatem brak możliwości pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej i orzeczenie wobec niego kary. Niepoczytalnego stalkera nie można zatem skazać na karę grzywny, pozbawienia wolności, ograniczenia wolności itd. Nie można również wydać wobec niepoczytalnego sprawcy wyroku skazującego orzekającego karę w zawieszeniu.

W tym miejscu od razu naprowadzam, że brak możliwości skazania niepoczytalnego stalkera i orzeczenia kary wobec niego nie wyłącza możliwości umieszczenia go w zakładzie zamkniętym, szpitalu psychiatrycznym itp. Po wypełnieniu bowiem pewnych warunków wskazanych w kodeksie karnym do takiego sprawcy stosować można lecznicze bądź nielecznicze środki zabezpieczające, o czym będzie poniżej.

Stalker jest niepoczytalny – czy prokurator  w ogóle zajmie się moim zawiadomieniem?

Zasadą w polskim postępowaniu karnym jest, że jeśli sprawca nie popełnia przestępstwa (np. właśnie z powodu niepoczytalności), to w ogóle nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Jeżeli zatem złożymy zawiadomienie o podejrzeniu popełniania przestępstwa stalkingu wraz z wnioskiem o ściganie, ale okaże się, że nasz prześladowca jest chory psychicznie i w czasie czynu nie mógł rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem, to Prokurator lub inny organ w ogóle odmówi nam wszczęcia takiego postępowania karnego. Może jednak wszcząć postępowanie dotyczące zastosowania środków zabezpieczających (art. 17 § 3 k.p.k.).

Jeżeli jednak już postępowanie karne się toczy, a niepoczytalność stalkera ujawni się w jego trakcie, to postępowanie takie zostanie umorzone.

Skąd organy ścigania mają wiedzę, że sprawca jest niepoczytalny?

Zarówno organy ścigania, jak i sąd czerpią wiedzę o niepoczytalności stalkera na podstawie opinii biegłych. Ustalenie stanu zdrowia psychicznego  powinno nastąpić na podstawie opinii co najmniej dwóch biegłych lekarzy psychiatrów. I tutaj ważna uwaga – przy ustalaniu niepoczytalności będzie badane zachowanie sprawcy na tle konkretnego czynu zabronionego. Innymi słowy, nie wystarczy ustalenie, że sprawca jest niepoczytalny w ogóle, chodzi o ustalenie, że w chili popełnienia konkretnego czynu nie był zdolny.

Dopuszczenie dowodu z opinii biegłych leży w gestii prokuratora (lub sądu – w zależności od etapu postępowania karnego).

Środki zabezpieczające a uporczywe nękanie

Jak już wspomniałam wcześniej, niemożność przypisania winy sprawcy czynu uporczywego nękania nie wyłącza postępowania dotyczącego zastosowania środków zabezpieczających.

Środkami zabezpieczającymi, zgodnie z art. 93a § 1 kodeksu karnego, są:

1)   elektroniczna kontrola miejsca pobytu,
2)   terapia,
3)   terapia uzależnień,
4)   pobyt w zakładzie psychiatrycznym.
Jak widać zamknięcie sprawcy w zakładzie psychiatrycznym jest najostrzejszym środkiem. Jeśli dodatkowo weźmiemy pod uwagę, że czasu stosowania środka zabezpieczającego nie określa się z góry, to łatwo stwierdzić, że taki środek jest czymś nawet gorszym od kary pozbawienia wolności i więzienia. O ile bowiem więzień wie, mówiąc potocznie, ile będzie siedział, a kara jest ustalana co do dnia,  o tyle mieszkaniec szpitala psychiatrycznego, który znajduje się tam na skutek postanowienia sądu (nie wyroku), nie wie ile czasu tam spędzi. Środek zabezpieczający może być przedłużany co pół roku.

Stan nietrzeźwości lub odurzenia stalkera

O niepoczytalności wykluczającej winę sprawcy mówimy wówczas gdy taki stan jest przez sprawcę niezawiniony. Jeżeli zatem niepoczytalność jest wynikiem  wprowadzenia się sprawcy- stalkera w stan odurzenia lub nietrzeźwości, a stan ten wynikł z  zachowania w sposób całkowicie oczekiwany (np. w przypadku pierwszego zdarzenia o charakterze tzw. upojenia patologicznego), to będzie on odpowiadał na ogólnych zasadach i może być prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne, a następnie może być skazany.

One thought on “A jeśli stalker jest chory psychicznie? Leave a comment

  1. Od 6ciu tygodni jestem nękana przez mojego 89 cio letniego sąsiada, z którym mieszkaliśmy przez 53lata w zgodzie i szacunku. Sąsiad mieszka sam. 1,5 ra roku temu zmarła jego żona, która często żaliła się, że jej mąż jest całkiem głuchy. Dn. 3 maja o 6ej rano zaczął się łomot jakby burzono ścianę. Prze pól godzny wydawało się, że zawali się mój sufit. Takie bombardowania powtarzały się 2 razy dziennie. Pan ;walił; ciężarkami i hantlami. Policjanci z interwencji słyszeli to, ale sąsiad ich nie wpuścił. Nikomu nie otwiera drzwi. Od tej pory w nocy i w dzień tłucz do mnie[ mieszka nade mną] i Wrzeszczy, że całe noce słucham muzyki BUM BUM, że go wpędzę do grobu, albo coś u mnie nieustająco SYCZY. Przychodzi w środku nocy i tłucze uchwytem laski w drzi.. Sąsiedzi, sami starzy ludzie, boją się, nie wychylają nosa. Syn upomina ojca, ale nic to nie daje. Jestem kłębkiem nerwów, ciśnienie 200, nigdy nie wiem kiedy się to zacznie. Nie korzystam z radia, nie włączam telewizji, Zyję jak w klatce. Gdybym nawet wyjechała na kilka dni, to po powrocie będzie to samo. Jestem zrozpaczona. Proszę o radę!!! Proszę o pomoc!!!

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: