Skip to content

Uporczywe nękanie- czyli ile musi trwać aby uznać je za przestępstwo

stalking blog nekanie art. 190a kodeks karny adwokat pomoc
zdjęcie pochodzi z serwisu flickr.com

Pisałam już wielokrotnie na tym blogu, że z przestępstwem stalkingu mamy do czynienia wówczas gdy nękanie ma charakter uporczywy, a zatem gdy zachowania sprawcy jest powtarzalne, nadto- takie zachowania niepożądane dla ofiary są podejmowane przez dłuższy czas (m.in. tutaj: Stalking – nękanie telefonami).  Najczęstszym pytaniem jednak ze strony moich klientów, na jakie przychodzi mi odpowiadać to „Ile konkretnie to jest dłuższy czas”? Czy wystarczy, że prześladowca wysyłał ofierze smsy i maile przez 2 miesiące? Czy trzeba jeszcze odczekać zanim zgłosi się przestępstwo? A jeśli trzeba się jeszcze wstrzymać z doniesieniem do prokuratury, to jak długo? 

Uporczywość – próby interpretacji

Ze znamieniem uporczywości, na które wskazuje kodeks karny w art. 190a jest o tyle problem, że jednocześnie żadna ustawa nie wyjaśnia co to jest ta uporczywość. Dlatego też od wielu lat przedstawiciele nauki prawa próbują interpretować to określenie.

Jedna z propozycji mówi, że dane zachowania można określać jako uporczywe jeśli występują przez co najmniej 30 dni i ma miejsce co najmniej 10 czynów w ciągu 30 dni. Ta teoria niestety nie sprawdza się w praktyce. Przykład niech stanowi sprawa z minionego miesiąca, gdzie prokuratura umorzyła dochodzenie z tego powodu, że sprawca dzwonił do pokrzywdzonej w ciągu 2 miesięcy „jedynie” 34 razy. Teoretycznie mamy zatem spełnione przesłanki, żeby mówić o stalkingu (min. 10 czynów w ciągu 30 dni), ale w praktyce taka próba interpretacji, mówiąc potocznie, nie przeszła.

Druga propozycja interpretacji znamienia uporczywości związana jest z przestępstwem niealimentacji. Otóż w art. 209 § 1 kodeksu karnego również pojawia się znamię uporczywości (przestępstwo niealimentacji polega na tym, że kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2).

I na gruncie tego konkretnego przepisu i występku niealimentacji Sąd Najwyższy wydał wytyczne jak należy interpretować tak interesującą nas tu uporczywość, które to wytyczne zarówno prokuratura, policja jak i sądy zazwyczaj uwzględniają również w odniesieniu do przestępstwa stalkingu z art. 190a kodeksu karnego.

Sąd Najwyższy o uporczywości

Wytyczne Sądu Najwyższego wspomniane powyżej pochodzą z dnia 9 czerwca 1976 r.(sygn. VI KZP 13/75). Sąd stwierdził po prostu, że znamię uporczywości łączy w sobie dwa elementy:

  • pierwszy element charakteryzuje postępowanie sprawcy i polega na szczególnym nastawieniu psychicznym wyrażającym się w nieustępliwości, chęci postawienia na swoim (obojętne z jakich pobudek), podtrzymywaniu własnego stanowiska na przekór ewentualnym próbom jego zmiany;
  • drugi element polega na trwaniu takiego stanu rzeczy przez pewien dłuższy czas (np. na wstrzymywaniu się z zapłatą kolejnych rat alimentacyjnych co najmniej przez 3 miesiące lub płaceniu ich nieregularnie albo w kwotach znacznie niższych od należnych).

Uporczywe czyli trwające minimum 3 miesiące

I w tym ostatnim zdaniu kryje się clou sprawy. Chodzi o owe 3 miesiące jako okres wyznaczający uporczywość. Innymi słowy – minimalny upływ czasu po jakim można stwierdzić, że mamy do czynienia z przestępstwem uporczywego nękania, to trzy miesiące.

Oczywiście przy wykładni przepisu art. 190a § 1 kodeksu karnego pomocne będą dokonane wcześniej ustalenia przy analizie znamion przestępstwa niealimentacji i przytoczone wytyczne Sądu Najwyższego, jednak moim zdaniem (i zdaniem wielu przedstawicieli doktryny) nie można ich bezkrytycznie przenosić na grunt art. 190a kk. Reasumując, tak już wiele razy podkreślałam, ustaleń w zakresie uporczywości należy dokonywać każdorazowo na tle okoliczności konkretnej sprawy.

Barbara Szopa View All

Adwokat, prowadzi kancelarię adwokacką w centrum Warszawy; specjalizuje się w pomocy pokrzywdzonym przestępstwami stalkingu (uporczywego nękania).

9 thoughts on “Uporczywe nękanie- czyli ile musi trwać aby uznać je za przestępstwo Leave a comment

  1. firma windykacyjna EOS w warszawie domaga się zwrotu kilku niezapłaconych rat od mojego zmarłego w2011 roku męża bank nie informował mnie o żadnym zadnym zadłużeniu przez 5 lat teraz EOS nęka mnie i mojego syna telefonami,listami i mejlami od ponad roku wysyłałam wyjaśnienia ale nękaja mnie dalej co robić.

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: