Skip to content

Nękanie przez 2 tyg. i wyrok skazujący?

nekanie stalking pomoc art. 190a adwokat barbara szopa
zdjęcie pochodzi z serwisu flickr.com/Bruce Aldridge

Czy możliwe jest w Polsce skazanie stalkera za nękanie, mimo że działał on „tylko” przez kilka tygodni?” Takie pytanie zadał mi ostatnio klient, obawiając się czy policja go nie zignoruje kiedy złoży zawiadomienie o przestępstwie z art. 190a paragraf 1 kk, czy nie odmówią mu wszczęcia postępowania albo czy nie umorzą dochodzenia. Odpowiedź na tak postawione pytanie jest twierdząca: tak, jest to możliwe. Trzeba jednak pamiętać, że – jak to zwykle w życiu bywa – wszystko rozbija się o szczegóły i  dla stwierdzenia, że nękanie ma charakter uporczywy nie wystarczy samo określenie czasu trwania czynu, trzeba jeszcze wykazać powtarzalność zachowań sprawcy i jego nastawienie, zamiar. Dla lepszego zobrazowania tej kwestii posłużę się dziś wyrokiem, który zapadł w Sądzie Rejonowym w Częstochowie (wyrok z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt XI K 390/14), który wzbudził moje zainteresowanie także z tego względu, że sprawca działał mając ograniczoną w stopniu znacznym zdolność do pokierowania swoim postępowaniem.

Co to jest uporczywość?

Parę miesięcy temu podjęłam próbę odpowiedzi na pytanie, przez jaki okres czasu i z jaką częstotliwością musi działać stalker, aby zajęły się nim organy ścigania. Zainteresowanych szczegółami odsyłam tutaj: Uporczywe nękanie- czyli ile musi trwać aby uznać je za przestępstwoa w skrócie przypominam, że o uporczywym zachowaniu stalkera świadczą :

  • dłuższy upływ czasu, przez który sprawca działa,
  • powtarzalność niechcianych dla ofiary zachowań,
  • nastawienie psychiczne nękacza, czyli nieustępliwość w nękania, mimo próśb i upomnień ofiary lub innych osób o zaprzestanie.

Jak łatwo zatem dostrzec, nie ma w polskim prawie karnym ścisłego określenia ile dni, tygodni czy miesięcy ma trwać nękanie lub też jak często zachowanie sprawcy ma się powtarzać, aby uznać to za przestępstwo stypizowane w art. 190a kk. Sądy orzekają bardzo różnie, nie ma jednolitego stanowiska judykatury, mimo wytycznych Sądu Najwyższego odnoście sposobu interpretacji „uporczywości” (wytyczne również znajdziesz tutaj).

Różnimy się pod tym względem od naszym zachodnich sąsiadów; w Niemczech za stalking uznaje się bowiem działanie sprawcy, które jest ciągiem czynów podejmowanych w okresie co najmniej jednego miesiąca, a w ramach działania sprawcy musi dojść do co najmniej 10 czynów o podobnym charakterze i natężeniu (szerzej na temat stalkingu we Niemczech pisałam tutaj: Stalking w Niemczech).

Wyrok skazujący za stalking, który trwał „tylko” 15 dni

Jedno z najkrócej trwających przestępstw uporczywego nękania, z którym się spotkałam było przedmiotem postępowania właśnie przed Sądem Rejonowym w Częstochowie, o którym wspominałam na wstępie. Mianowicie stalking w tej sprawie trwał „zaledwie” 15 dni – od 12 do 27 czerwca 2013 roku. Sąd uznał, że pomimo tak krótkiego okresu, czyn sprawcy wypełniał znamiona przestępstwa z art. 190a § 1 k.k., bowiem:

  • stalker wykonał wiele prób połączeń telefonicznych na prywatny numer telefonu pokrzywdzonej – aż 89 połączeń w ciągu owych 15 dni;
  • oskarżony nachodził pokrzywdzoną w miejscu pracy;
  • próbował pozyskać informacje na temat pokrzywdzonej od osób z którymi wspólnie pracowała;
  • podejmował te działania mimo wyraźnych i stanowczych sprzeciwów pokrzywdzonej.

Linia obrony oskarżonego

Ta sprawa opisywana powyżej była nietypowa także z tego względu, że powodem stalkingu nie była nieodwzajemniona miłość, lecz – jak twierdził oskarżony-  nieprawidłowości, jakich dopuściła się pokrzywdzona w sposobie doręczania mu przesyłek pocztowych. Obrona starała się wykazać w sądzie, że „co prawda oskarżony wykonywał połączenia telefoniczne kierowane do K. M. jednakże przyczyną tego było unikanie przez pokrzywdzoną kontaktów służbowych z oskarżonym oraz niedbałe doręczenie przesyłek pocztowych, a tym samym zaniechanie wypełniania przez K. M. obowiązków służbowych„.

Taka linia obrony okazała się nieskuteczna, w konsekwencji karą dla stalkera było 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat tytułem próby (na marginesie wskazuje, że apelacja od wyroku sądu I instancji została oddalona, więc wyrok jest prawomocny).

Nękanie i znęcanie – dwa zarzuty, jedno postępowanie

Inna sprawa, w której zapadł wyrok skazujący za czyn z art. 190a paragraf 1 kk mimo krótkiego, bo trwającego „zaledwie” kilka tygodni nękania, toczyła się np. przed Sądem Rejonowym w  Rypinie („zaledwie” ujmuję w cudzysłów, bo z perspektywy ofiary nie ma nękania, które by trwało krótko, każde nękanie jest zbyt długie). Otóż oskarżony stanął pod zarzutem stalkingu, który trwał od 13 lipca do 31 sierpnia 2016 roku.

I znowu można by mieć zastrzeżenia, czy działania w takim okresie czasu, bo 7miu tygodni, można uznać za „uporczywość”, gdyby nie okoliczność, że oskarżony wykonał wówczas do pokrzywdzonej 326 połączeń, ponadto wysyłał do niej smsy. Co ciekawe oskarżony przyznał, iż wysyłał do żony smsy, wykonywał połączenia telefoniczne, mimo że wiedział, że żona nie chce z nim rozmawiać, nie chce, by do niej pisał, ale robił to jej na złość.

Stalking był tu tylko pokłosiem znęcania i przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. (o różnicach i podobieństwach pomiędzy nękaniem a znęcaniem pisałam tutaj: Nękanie i znęcanie – różnice i podobieństwa).  Strony postępowania były bowiem najpierw małżeństwem i głównym wątkiem był fakt znęcania się psychicznego i fizycznego męża nad swoją żoną. Jak widać jednak, nic nie stało na przeszkodzie aby sprawę nękania i znęcania połączyć w jedno postępowanie, zaoszczędzić wszystkim czasu i wydać jeden wyrok.

Czy to już stalking?

Reasumując, zanim udasz się do organów ścigania aby zgłosić przestępstwo stalkingu, spróbuj najpierw odpowiedzieć sobie na pytanie czy owo nękanie w twoim przypadku rzeczywiście jest uporczywe. Pomocne będą takie pytania:

  1. od kiedy trwa nękanie- spróbuj określić datę początkową
  2. z jaką częstotliwością pisze/dzwoni/nachodzi mnie stalker – raz dziennie, raz w tygodniu czy może tylko kilka razy w miesiącu?
  3. czy informowałeś/aś stalkera, że telefony/smsy/prezenty od niego są niechciane, że nie życzysz sobie kontaktu, żeby zostawił cie w spokoju?
  4. czy nękanie się już zakończyło czy jeszcze trwa, innymi słowy, czy stalker nadal trwa w swoim uporze czy na skutek upomnień zaprzestał nękania?

One thought on “Nękanie przez 2 tyg. i wyrok skazujący? Leave a comment

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: