logo Adwokat Barbara Szopa Duma
logo Adwokat Barbara Szopa Duma

Podszywanie się pod inną osobę

Co zrobić jeśli ktoś się za ciebie podszywa w Internecie? Jak reagować jeśli ktoś wykorzystuje twoje dane, założył konto na twoje nazwisko na Facebooku i cię kompromituje? Co grozi za kradzież tożsamości?

podszywanie się pod inną osobę

Podszywanie się pod inną osobę, na przykład w Internecie, może być przestępstwem. Warto więc wiedzieć, co zrobić, jeśli ktoś się za ciebie podszywa. Jak reagować jeśli ktoś wykorzystuje twoje dane, założył konto na twoje nazwisko np. na Facebooku i cię kompromituje? Co grozi za wykorzystywanie wizerunku innych osób? 

Podszywanie się pod inną osobę

Podszywanie się pod inną osobę, wykorzystywanie jej wizerunku lub innych jej danych osobowych w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej jest przestępstwem. Kodeks karny, konkretnie art. 190a paragraf 2 wskazuje, że czyny takie są zagrożone karą pozbawienia wolności.

A dokładnie przepis ten czyli art. 190a § 2 kodeksu karnego stanowi, że podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8, kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne jej dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej.

Więc stalking czyli uporczywe nękanie oraz kradzież tożsamości zostały umieszczone w tym samym artykule kodeksu karnego- 190a.

Podszywanie się to inaczej kradzież tożsamości

Podszywanie się pod inna osobę jest inaczej nazywane kradzieżą tożsamości.

Poniżej znajdziesz szczegóły, kiedy mamy do czynienia z przestępstwem podszywania się? Aby można mówić, że mamy do czynienia z przestępstwem przywłaszczenie tożsamości pokrzywdzonego z art. 190 a § 2 kodeksu karnego, musimy ustalić najpierw:

  • Czy sprawca podszywa pod inną, rzeczywiście istniejącą osobę? Nie będzie bowiem przestępstwa jeśli sprawa podszywa się pod osobę fikcyjną, czyli nieistniejącą w rzeczywistości, np. postać literacką.
  • Czy nastąpiło wykorzystanie wizerunku? Wizerunek to po prostu czyjaś podobizna na rysunku, obrazie, zdjęciu oraz sposób, w jaki dana osoba lub rzecz jest postrzegana i przedstawiana.
  • Czy nastąpiło wykorzystanie innych danych osobowych lub danych, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana? Dane osobowe to wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Zatem danymi osobowymi będą nie tylko imię i nazwisko, ale także płeć, wzrost, znaki szczególne, obywatelstwo, linie papilarne, miejsce i data urodzenia. Poza tym danymi osobowymi mogą być cechy dokumentów tożsamości, numer PESEL. A także wykształcenie, znajomość języków, posiadane uprawnienia, charakter pisma, stan cywilny itp.
  • Czy doszło do wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej? Jeśli nawet ktoś wykorzystuje twój wizerunek w Internecie, podszywa się pod ciebie na Facebooku, ale nie została ci wyrządzona żadna szkoda czy krzywda, to nie doszło do przestępstwa.

Kradzież tożsamości – przykłady

W swojej praktyce zawodowej jako adwokat bardzo często spotykam się z sytuacjami, kiedy moi klienci padają ofiarą jednocześnie stalkingu i podszywania (o przestępstwie nękanie przeczytasz np tu: Czym jest stalking). Choć oczywiście może występować też bez elementu nękania. Oto przykład.

Moja klientka była w związku nieformalnym z mężczyzną przez ok. 2 lata. W trakcie trwania związku często się kłócili, on był zaborczy i próbował ją kontrolować. Zabierał jej telefon, sprawdzał, dokąd jeździ, wszczynał awantury itp.

Kiedy moja klientka zakomunikowała partnerowi, że to koniec, że z nim zrywa, on wpadł w szał. Oczywiście nie respektował jej próśb o zaprzestanie kontaktu. Mężczyzn telefonował do niej nawet po kilknaście razy w ciągu dnia, wysyłał wiadomości, przychodził pod jej dom. I to trwało przez miesiąc. Następnie, chcąc się na niej zemścić, umieścił na portalu internetowym z ogłoszeniami erotycznymi zdjęcie byłej partnerki oraz jej numer telefonu. Oczywiście napisał, podszywają się pod nią, że ona szuka partnerów seksualnych, że jest otwarta na różne eksperymenty itp.

Moja klientka odbierała potem telefony od osób zaintersowanych tym ogłoszeniem. I tak się dowiedziała, że były partner się pod nią podszywa. To klasyczny przykład kradzieży tożsamości. 

Kradzież tożsamości a pożyczka w banku

Innym klasycznym przykładem kradzieży tożsamości, są sytuacje, kiedy ktoś ukradnie nam dowód osobisty,  a potem na nasze dane otrzyma pożyczkę w banku. Takiej osobie, pod którą się podszyto, grożą oczywiście dotkliwe konsekwencje finansowe, bo to ofiara będzie zobowiązana spłacać raty. Chyba że zostanie udowodnione, że ktoś się pod nią podszył. Tu w grę wchodzi również badanie odpowiedzialności banku, czy np. prawidłowo dokonano weryfikacji dokumentu i osoby, która ubiegała się o pożyczkę. 

Gdzie zgłosić podszywanie się?

Jeśli zauważyłeś, że ktoś na przykład założył na twoje dane fałszywe konto na Facebooku lub też że twój wizerunek jest wykorzystywany w Internecie w sposób bezprawny, opisany powyżej, powinieneś sprawę zgłosić organom ścigania, policji lub prokuraturze.

O tym gdzie konkretnie się udać, w jakiej formie zgłosić stalking pisałam tutaj: Uporczywe nękanie – gdzie zgłosić? Ale te informacje mają zastosowanie również do zgłoszenia podszywania. 

Podszywanie się – konieczny wniosek o ściganie

Pamiętaj, że  stalking polegający na podszywaniu się pod inną osobę jest  przestępstwem ściganym jedynie na wniosek ofiary. Bez wniosku pokrzywdzonego ani prokuratura, ani policja nie zajmą się ściganiem stalkera.

Jak pisałam już wcześniej jedynie tzw. typ kwalifikowany stalkingu z art. 190a § 3 kodeksu karnego, czyli jeżeli w wyniku stalkingu, pokrzywdzony targnie się na własne życie, jest ścigany w trybie publicznoskargowym z urzędu.

Za podszywanie się możesz uzyskać zadośćuczynienie, przeczytasz o tym tu:  Zadośćuczynienie za nękanie. 

Kradzież tożsamości a pozew cywilny

Podszywanie się pod inną osobę to przestępstwo jeśli zostaną spełnione wszystkie przesłanki łącznie, o których pisałam wyżej. Jeśli jednak ktoś wykorzystuje twój wizerunek, ale masz wątpliwości czy doszło do takiego przestępstwa stalkingu z art. 190a paragraf 2 kodeksu karnego, to zamiast zgłaszać przestępstwo, możesz też skorzystać z ochrony jakie, poza kodeksem karnym, dają ci inne ustawy.  Przykładowo, kwestie rozpowszechniania wizerunku zostały także uregulowane w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych (art. 81). Czy w kodeksie cywilnym (art. 23 i 24 k.c.).

Możesz również rozważyć zawiadomienie prokuratury o kradzieży tożsamości i jednocześnie złożenie pozwu i dochodzenie swoich praw w postępowaniu cywilnym

Może zainteresuje cie też ten wpis: Pozew za nękanie- jak uzyskać zadośćuczynienie w sądzie cywilnym?

Podszywanie się – pomoc adwokata

Jako adwokat specjalizuję się w pomocy osobom pokrzywdzonym stalkingiem, w tym ofiarom podszywania. Jeśli więc szukasz pomocy prawnej, ktoś się pod ciebie podszywa, nęka cię, umów się na konsultacje ze mną: kontakt. Nie tylko doradzę ci co zrobić, a czego nie robić, ale również sporządzę w twoim imieniu wezwanie do stalkera i będę się reprezentować w postępowaniu karnym.

________________________________________________________________

Powyższe informacje stanowią opis stanu prawnego na dzień publikacji  i nie są poradą prawną w indywidualnej sprawie. Stan prawny od opublikowania może ulec zmianie. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie wpisu w celu rozwiązania problemów prawnych. W przypadku wątpliwości zapraszam do kontaktu.

Mogę Ci pomóc!

Ktoś Cię nęka? Policja nie reaguje, a Ty nie wiesz co z tym zrobić? Wypełnij formularz, a zajmę się Twoją sprawą
logo Adwokat Barbara Szopa Duma