Autentyczny wyrok w sprawie o podszywanie się (art. 190a § 2 kodeksu karnego), na mocy którego oskarżona została uniewinniona.
Dziś opiszę sprawę kradzieży tożsamości oraz wyrok uniewinniający za podszywanie. Bo jak wiadomo podszywanie się pod inną osobę (nie tylko w Internecie), wykorzystywanie jej wizerunku lub innych danych może stanowić przestępstwo z art. 190a § 2 kodeksu karnego. (Więcej o samym podszywaniu pisałam m.in. tutaj Podszywanie się pod inną osobę).
Oskarżoną w tej sprawie była kobieta, która jesienią w 2014 roku odbywała kurs informatyczny. W trakcie tego kursu poprosiła syna aby nauczył ją kopiowania zdjęcia z Internetu na pulpit komputera. Syn zrealizował prośbę mamy i pokazał jej jak można dokonać takiej operacji na zdjęciach przypadkowo wybranej osoby, która znajdowała się na Facebooku.
Z punktu widzenia tego wyroku uniewinniającego za podszywanie to akurat bardzo ważne okoliczności.
Oskarżona pozostawała w związku nieformalnym i podejrzewała partnera o inną orientację seksualną. Postanowiła więc dokonać mistyfikacji. Znalazła portal, stronę w Internecie służąca do nawiązywania kontaktów homoseksualnych. Utworzyła tam fałszywy profil „P.12″ i do jego uwiarygodnienia użyła zdjęć, które wcześniej, w ramach nauki, przeniosła do swojego komputera.
Zdjęcie należało do pokrzywdzonego, który z kolei na początku grudnia 2014 r. został poinformowany przez znajomego o tym, że na portalu „fellow” znajdują się jego fotografie. Pokrzywdzony takiego profilu nie zakładał oczywiście. Więc po sprawdzeniu i potwierdzeniu faktu użycia jego zdjęć, napisał do osoby, która założyła profil o jego usunięcie. A po paru dniach także do administratora portalu.
Skutkiem powyższego było przedstawienie oskarżonej zarzutu popełnienia czynu z art. 190 a § 1 kodeksu karnego. Była to błędna decyzja prokuratora, bowiem oskarżona powinna stanąć przed sądem za czyn z art. 190 a § 2 k.k.
Na to z resztą sąd słusznie zwrócił uwagę prokuratorowi. „Zdaniem Sądu oskarżyciel publiczny zatwierdzając akt oskarżenia sporządzony przez policję nie dokonał wnikliwej oceny prawnej i poprzestał na stanowisku sporządzającego akt oskarżenia„.
Tu muszę przypomnieć, że sprawa toczyła się przed nowelizacją kodeksu karnego, na mocy którego w marcu 2020 roku zmieniono brzmienie art. 190a. Od czasu nowelizacji policja nie ma już kompetencji do kierowania aktu oskarżenia w sprawach o czyny z art. 190a § 1 oraz § 2 kodeksu karnego. Więcej na ten temat pisałam tutaj: Wpływ COVID-19 na postępowania o uporczywe nękanie.
I choć w sprawie popełniono kilka błędów, ten o nieprawidłowej kwalifikacji prawnej nie jest elementem najciekawszym. Najciekawszym w sprawie jest, że oskarżona… przyznała się do popełnienia zarzuconego jej czynu!
Oskarżona przyznała się zarówno w postępowaniu sądowym jak i w postępowaniu przygotowawczym, więc proces zbierania dowodów był tutaj naprawdę krótki. Kobieta wyjaśniła jak przebiegał cały proces tworzenia fałszywego profilu. Ponadto kobieta, opisując motywy swojego postępowania, wskazała, że zrobiła to w celu ustalenia preferencji seksualnych swojego konkubina. „Oświadczyła, iż w żaden sposób nie chciała zaszkodzić osobie będącej na zdjęciu. Nie zdawała sobie sprawy, że wyrządzi komuś krzywdę.”
W sprawie ciekawe jest również to, że oskarżona i pokrzywdzony nie znali się. Zgodnie z badaniem na temat stalkingu przeprowadzonym w Polsce w roku 2006 na próbie 2 tysięcy osób, aż w przypadku 88% istnieje relacja znajomości między napastnikiem a ofiarą, przy czym aż w 58% przypadków napastnikiem był/a partner/ka. Mężczyzna, którego zdjęcie zostało wykorzystane na portalu przyznał, że nie znał oskarżonej.
Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 21 lipca 2015 r. uniewinnił oskarżoną od popełnienia zarzuconego jej czynu z art. 190a § 2 k.k. I teraz pojawia się pytanie dlaczego zapadł taki wyrok uniewinniający za podszywanie?
Żeby odpowiedzieć na powyższe pytanie trzeba przypomnieć sobie jakie są znamiona przestępstwa kradzieży tożsamości i którego ze znamion brakuje w opisywanej tu sprawie.
A zatem przypominam, że zgodnie z art. 190a § 2 kodeksu karnego kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne jej dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobiste podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. (W brzmieniu obowiązującym po nowelizacji kodeksu karnego oczywiście, bo wcześniej zagrożenie karą było mniejsze).
Wyrok uniewinniający za podszywanie zapadł dlatego, że Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie oskarżonej nie było prowadzone w celu zaszkodzenia pokrzywdzonemu. Sąd uznał, że w sprawie nie można przyjąć, że działanie oskarżonej było wymierzone w pokrzywdzonego. Nie znali się przecież wcześniej. Innymi słowy nie ma tutaj ostatniego znamienia, czyli działania w celu wyrządzenia szkody pokrzywdzonemu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył długie wywody przedstawicieli doktryny na poparcie swojej decyzji, które tutaj skrócę maksymalnie co by nikogo nie zanudzać. Przestępstwo stypizowane w art. 190a paragraf 2 kodeksu karnego ma charakter powszechny, formalny i może być popełnione jedynie w zamiarze kierunkowym (dolus directus coloratus), w celu wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej. Nie może być natomiast popełnione z zamiarem ewentualnym.
Opisywany tutaj wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. II K 497/15 znajdziesz tutaj: Wyrok uniewinniający za kradzież tożsamości.
Dla uniknięcia wątpliwości informuję, że w sprawie nie występowałam ani w charakterze obrońcy, ani pełnomocnika pokrzywdzonego (ani w innym charakterze).
Jestem adwokatem i mam wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw o stalking, podszywanie (kradzież tożsamości), reprezentowałam setki osób w postępowania karnych. Jesli potrzebujesz omówić twoją sprawę, zadzwoń albo napisz, tutaj znajdziesz dane kontaktowe: Umów konsultację.