Sprawa dziewczyny, która była nękana przez własną matkę. Rodzicielka została oskarżona m.in. o czyn z art. 190a paragraf 1 kodeksu karnego.
Nękanie przez rodzica to jedne z najtrudniejszych spraw karnych o stalking. I to nie tylko ze względu na więzy krwi pomiędzy sprawcą a pokrzywdzonym. Ale przede wszystkim z uwagi na trudności dowodowe, ciężko jest bowiem wykazać, że matka lub ojciec kontaktują się z własnym dzieckiem aby je poniżyć, udręczyć czy naruszyć jego prywatność.
Dlatego dziś będzie o nękaniu przez rodzica, jak sobie z tym radzić i jakie dowody zbierać.
Sprawy o nękanie przez rodzica są dość nietypowe, bo stalking kojarzy się raczej z „adorowaniem” przez byłego partnera, chorą miłością ze strony eks męża czy narzeczonego. Jednak spotykam się z nim w swojej praktyce adwokackiej dość często.
Aby można było mówić o przestępstwie uporczywego nękania w wykonaniu rodzica, koniecznym jest aby wystąpiły wszystkie elementy wskazane w art. 190a § 1 kodeksu karnego. To znaczy działania ojca lub matki wobec dziecka muszą być uporczywe (powtarzalne i rozciągnięte w czasie, trwające dłuższy czas). Ponadto muszą wywoływać określone skutki wskazane w tym przepisie: wzbudzać u ofiary uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie naruszać jej prywatność.
Więcej o tym, czym jest uporczywość pisałam tutaj: Uporczywe nękanie- ile musi trwać, aby uznać je za przestępstwo.
Muszę w tym miejscu podkreślić, że każdy ma prawo do wolności i wyboru osób, z którymi chce otrzymywać kontakt. Więc jeśli czujesz, że rodzic przekracza twoje granice, nie respektuje twojego prawa do prywatności, masz prawo te relację zerwać i nie chcieć utrzymywać kontaktów z matką lub ojcem.
Co więcej, masz prawo do takiej decyzji nawet jeśli nie jesteś jeszcze pełnoletni. I choć może wydawać się to kontrowersyjne, to jedna z takich spraw nękania przez rodzica miała swój finał w sądzie.
Zanim opiszę kwestię nękania dziewczyny przez jej matkę, koniecznym jest wspomnieć o tle sprawy. Sprawa o stalking była bowiem już kolejną, trzecią sprawą, jak toczyła się miedzy stronami.
Najpierw oskarżona matka została pozbawiona władzy rodzicielskiej nad córką; ta sprawa miała miejsce w roku 2006. Następnie, orzeczeniem w innej sprawie, z roku 2015, zakazano jej utrzymywania kontaktów z córką- strony oczywiście ze sobą nie mieszkały już wówczas. Zakaz kontaktowania się jednak został złamany przez matkę, stąd sprawa karna przeciwko niej trafiła na wokandę.
(Jeśli jesteś zainteresowany pogłębieniem tematu środków karnych lub zapobiegawczych, to o zakazie kontaktowania się pisałam szczegółowo tutaj: Zakaz kontaktowania się z ofiarą).
Oskarżona wielokrotnie przychodziła do szkoły i wchodziła na zajęcia lekcyjne, a także:
Sama pokrzywdzona, a także jej ojciec zeznali, że dziewczyna nie chciała kontaktu z matką, unikała spotkań. Czasami dziewczyna reagowała w ten sposób, że uciekała z lekcji. Zachowanie matki powodowało u pokrzywdzonej nie tylko poczucie wstydu, ale przede wszystkim lęku, zagrożenia.
Warto w tym miejscu wspomnieć, że oskarżona kobieta tłumaczyła swoje zachowanie matczyną miłością, troską o pokrzywdzoną. Sąd jednak stwierdził, że nie może być to usprawiedliwienie dla działań niezgodnych z prawem.
Prokurator skierował do sądu akt oskarżenia przeciwko matce. Prokurator zarzucił jej to, że w okresie od września 2015 roku do 2 czerwca 2016 roku w Sieradzu uporczywie nękała swoją córkę poprzez nachodzenie ją w szkole, wchodzenie na jej zajęcia lekcyjne, wzbudzając przy tym u pokrzywdzonej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia oraz istotnie naruszając jej prywatność. Poza tym Prokurator zarzucił kobiecie, że w tym samym miejscu i czasie nie stosowała się do orzeczonego zakazu utrzymywania kontaktów z małoletnią córką.
Czyn ten został zakwalifikowany jako uporczywe nękanie to jest czyn z art. 190a § 1 kodeksu karnego. Ponadto czyn zakwalifikowano też jako złamanie zakazu wydanego przez sąd w innej sprawie, to jest czyn z art. 244 kodeksu karnego.
Postępowanie w sądzie rejonowym w sprawie nękania przez rodzica trwało nieco ponad rok. Zostali przesłuchani m.in. nauczyciele szkoły, pedagog szkolny, zaś biegli lekarzy psychiatrzy sporządzili opinię o stanie psychicznym oskarżonej matki. Opinia biegłych nie jest oczywiście zawsze konieczna, w tym jednak przypadku historia chorób oskarżonej, jej zachowania, wzbudziły podejrzenia co do poczytalności.
Jak się okazało, oskarżona o stalking matka była osobą chorą psychicznie. Biegli stwierdzili, że miała zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. To zaś obligowało sąd do umorzenia postępowania karnego.
Więcej na temat niepoczytalności sprawcy uporczywego nękania pisałam tutaj: A jeśli stalker jest chory psychicznie?
Jak już wspomniałam sąd umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej o uporczywe nękanie. Jednocześnie sąd stwierdził, że konieczne było zobowiązanie oskarżonej do terapii, przy czym poprzestał tu na terapii w systemie ambulatoryjnym. Innymi słowy, sąd nie orzekł w tym przypadku środka zabezpieczającego w postaci leczenia w szpitalu psychiatrycznym. Po raz kolejny także sąd orzekł środek zabezpieczający w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną córką.
Wyrok sądu rejonowego jest prawomocny. Wyrok sądu II instancji, który rozpoznawał apelację w sprawie nękanie córki przez matkę wraz z uzasadnieniem możesz przeczytać tutaj: Wyrok sądu w sprawie nękania przez rodzica, o czyn z art. 190a § 1 k.k.
Jeśli rodzic cię nęka i nie szanuje twojej decyzji o zaprzestaniu kontaktów, zanim zdecydujesz się na złożenia zawiadomienia o przestępstwie, weź pod uwagę możliwość rozwiązania sprawy polubownie. Możesz zacząć od wezwania matki lub ojca do zaniechania kontaktowania się z tobą. Oczywiście sporządzam w imieniu swoich klientów takie wezwania. (Więcej o samym wezwaniu przeczytasz tu: Jak wezwać stalkera do zaprzestania nękania?).
Pamiętaj również o zbieraniu dowodów na stalking. Nie chodzi tylko o zachowywanie wiadomości sms czy maili od rodzica czy nie kasowaniu nagrań na pocztę głosową, ale również o dowody wskazujące, że ty nie chcesz już tej relacji. Dowodami więc będą także twoje wiadomości do ojca lub matki, że ma przestać do ciebie dzwonić, odwiedzać czy wysyłać kartki świąteczne. Przestrzegam jednak przez powtarzaniem się. Jeśli raz napisałeś do rodzica, że nie życzysz sobie kontaktu, to nie ponawiaj tych wiadomości. Więcej na temat zbierania dowodów na nękanie przeczytasz tutaj: Jak udowodnić nękanie?
Powyższe informacje stanowią opis stanu prawnego na dzień publikacji i nie są poradą prawną w indywidualnej sprawie. Stan prawny od opublikowania może ulec zmianie. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie wpisu w celu rozwiązania problemów prawnych. W przypadku wątpliwości zapraszam do kontaktu.