Cyberstalking to po prostu nękanie w Internecie, może przybrać wiele różnych form.
Nękanie w Internecie jest jedną z najczęstszych form stalkingu (Nękanie – najczęstsze formy stalkingu). Inaczej nazywane cyberstalkingiem, może polegać na nękaniu przez Tik Toka, nękaniu przez Instagrama czy YouTube. Cyberstalking może też być przestępstwem, ale pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek wskazanych w art. 190a kodeksu karnego.
Przeczytaj poniższy artykuł i dowiedz się jak cyberstalking może wpływać na ofiary oraz jakie są mechanizmy nękania przez Internet.
Cyberstalking jest po prostu połączeniem dwóch słów: cyber i stalkingu. Oznacza nękanie w sieci, w internecie.
Cyberstalkingiem może być zarówno:
Pamiętaj, że aby nazwać coś przestępstwem cyberstalkingu, muszą być spełnione przesłanki określone w art. 190a § 1 kodeksu karnego. Innymi słowy, aby skutecznie postawić komuś zarzut uporczywego nękania w sieci, działania sprawcy muszą być:
Jeśli chodzi natomiast o cyberstalking, który polega na podszywaniu się pod ofiarę w Internecie, to aby mówić o przestępstwie określonym w art. 190 § 2 kodeksu karnego, sprawca musi:
Więcej na temat podszywania przeczytasz tu: Podszywanie się pod inną osobę-jakie to przestępstwo?
Za uporczywe nękanie w Internecie grozi więzienie. Konkretniej za nękanie (wskazane w art. 190a paragraf 1 kodeksu karnego), jak i za podszywanie się pod inną osobę (wskazane w art. 190a paragraf 2 kodeksu karnego), grozi kara pozbawienia wolności do lat 8.
(Przed nowelizacją kodeksu karnego, czyli przed marcem 2020 roku kara była niższa. Za nękanie w Internecie groziło tylko 3 lata więzienia). Więcej o karach za stalking pisałam tutaj: Kary za stalking.
Cyberstalking ma wpływ nie tylko na zdrowie psychiczne ofiary, ale również na jego zdrowie fizyczne, pracę, hobby, relacje z innymi osobami. Skutki nękania, z jakimi mierzą się ofiary nękania bywają wielorakie, od stanów lękowych, poprzez depresję, na myślach samobójczych kończąc.
Więcej na ten temat napisałam tutaj: Skutki psychiczne stalkingu
Miałam kiedyś do czynienia z przypadkiem cybernękania, który – poza standardowymi, nazwijmy to sposobami, czyli grożeniem czy wysyłaniem wiadomości sms do pokrzywdzonego – polegał także na nękaniu przez Internet. A konkretniej na umieszczaniu w Internecie ogłoszeń z numerem telefonu ofiary. Oczywiście fałszywych ogłoszeń, które zawierały obraźliwe treści i po prostu były wulgarne.
W ten sposób mój klient był zasypywany telefonami od internautów zainteresowanych tymi „ofertami”. I musiał tłumaczyć, że żadnych takich ogłoszeń nie dawał, niczego nie sprzedaje ani nie rozdaje za darmo. Nie muszę chyba mówić jak bardzo było uciążliwe dla człowieka czynnego zawodowo tłumaczenie po raz dziesiąty dzwoniącemu, że to pomyłka.
Inna klientka dowiedziała się od dzwoniącego z obcego numeru, że w Internecie jest ogłoszenie z jej numerem i propozycją usług seksualnych. Po prostu stalker, próbował zrobić pokrzywdzonej, byłej dziewczyny, prostytutkę.
Jeśli chodzi o nękanie w mediach społecznościowych, w tym nękanie przez Tik Toka, to najczęściej polega on na wysyłaniu niechcianych wiadomości albo na publikowaniu wpisów i filmików, które są obraźliwe dla ofiary. Ewentualnie są to prawdziwe filmiki samej ofiary, pobrane z jej profilu, tylko przerobione przez AI, które mają na celu skompromitowanie pokrzywdzonego.
Przy ocenie, czy mamy do czynienia z przestępstwem nękania przez Tik Toka, jest taka sama zasada, jak przy innych formach nękania w Internecie. Czyli po pierwsze, sprawdź, ile jest wpisów na twój temat, niechcianych wiadomości do ciebie itd. Jeden czy dwa filmiki, nie będą świadczyć o uporczywości, a więc nie będzie przestępstwa stalkingu. Nie będzie też przestępstwa z art. 190a paragraf 1 kodeksu karnego, jeśli ktoś wysyłał ci niechciane wiadomości na przestrzeni 3 czy 4 dnia, a potem przestał permanentnie.
Oczywiście możemy mieć wówczas do czynienia z innymi przestępstwami, jak znieważenie, pomówienia czy podszywanie się pod ciebie. Ale mała ilość działań sprawcy albo działanie na przestrzeni kilku dni, to nie przestępstwo stalkingu. O tym, czym nie jest stalking, napisała tutaj: Kiedy nękanie nie jest uporczywe? Ile wiadomości i telefonów to za mało, żeby oskarżyć o stalking?
Co powinna zrobić ofiara takiego działania stalkera? Jak sprawić by wpisy w w Internecie naruszające nasze dobra osobiste zostały usunięte? Albo żeby stalker w ogóle przestał się z tobą kontaktować? Odpowiedź poniżej.
Przede wszystkim proponuję aby osoba, która padła ofiarą takiego postępowania jak opisane powyżej ustaliła gdzie, na jakim forum czy w jakim serwisie internetowym umieszczono jej dane, numer telefonu, zdjęcia itp. Można o to zapytać wprost dzwoniącego, jeśli mamy do czynienie np. z fałszywymi ogłoszeniami, ale można też przecież samemu poszperać w wyszukiwarce.
Drugim krokiem jest ustalenia administratora serwisu. Czyli kto konkretnie, jaki podmiot (np. spółka) zarządza danym forum czy stroną www. Zazwyczaj takie dane znajdują się w regulaminie lub po prostu w zakładce „kontakt”.
Przykładowo, administratorem Facebook, właścicielem tej platformy jest spółka Meta. Natomiast właścicielem YouTube jest spółka Google.
Trzecim krokiem jest wezwanie administratora do usunięcia wpisów, które naruszają dobra osobiste. Pamiętajmy bowiem, że poza stalkerem, który umieszcza takie obraźliwe, wulgarne wpisy, może też odpowiadać prowadzący serwis internetowy. Dla przyspieszenia sprawy proponuję, poza wysyłką pisma tradycyjną pocztą, skierowanie również do administratora korespondencji e-mail. Niektóre duże serwisy jak Facebook czy Instagram mają specjalne formularze do wypełnienia.
I tu odpowiedź odnośnie nękanie przez Facebooka czy YouTube, czy masz wysłać takie wezwanie do usunięcia wpisów do USA albo Irlandii? Dokładnie tak. Czasem pisanie poprzez Internet, wypełnienia formularzy nie daje efektu, więc trzeba skorzystać z tradycyjnych środków. Oczywiście jako adwokat wysyłam takie pisma w imieniu klientów, często również po angielsku.
Zanim wyślemy jakiekolwiek pismo, pamiętajmy o zrobieniu kopii ogłoszeń i dowodu wysyłki. Chodzi o to, żeby potem móc je ewentualnie załączyć od samego wezwania, pozwu czy zawiadomienia o przestępstwie.
Jeśli ktoś nęka cię poprzez media społecznościowe, na przykład przez Instagrama albo Tik Tok, a ty nie wiesz kto stoi za konkretnym profilem, to są zazwyczaj 2 rozwiązania.
Pierwsze rozwiązanie, to analiza sprawy. Większość moich klientów, pokrzywdzonych cyberstalkingiem, zna stalkera. Były przeprowadzone na ten temat badania, że ofiary nękanie, w tym ofiary nękania w Internecie, w ponad 80% znają osobę, która ich nęka, łączyła ich jakaś relacja. Istnieje więc szansa, że i ty wiesz, kto się ukrywa za konkretnym kontem na Instagramie. Oczywiście, domysły, to nie dowody. Ale czasem można porównać chociażby styl pisania stalkera, czyli zestawić wiadomości, które ci wysyłał kiedy np. byliście w związku z tymi anonimowymi wysłanymi przez Instagrama czy Facebooka. I porównać gramatykę, interpunkcję itp. W postępowaniu karnym taką analizę przeprowadzają oczywiście biegli i sporządzają opinię.
Drugie rozwiązanie, to detektyw. Tak, wiem, możesz być sceptyczny co do takiego rozwiązania i się nie dziwię. Detektyw to droga sprawa i nie ma w ogóle gwarancji, że cokolwiek ustali, a zapłacić trzeba z góry. Jednak z mojej praktyki zawodowej wynika, że detektyw jest czasem w stanie szybko ustalić dane osoby, która do nas pisze przez Instagrama czy Facebooka.
Trzecie rozwiązanie, to zgłoszenie sprawy organom, złożenie zawiadomienia o przestępstwie do prokuratury. Wraz z wnioskiem o to, aby prokurator zażądał od administratora portalu (np. Facebook czy Instagram) danych użytkownika kryjącego się po konkretnym nickiem. Czyli, aby prokurator zażądał danych podanych przy logowaniu, w tym pomocniczego adresu e-mail, a także adresów IP urządzeń itd. Tutaj jednak musisz pamiętać o jednym- najpierw to ty musisz uprawdopodobnić przestępstwo nękania czy podszywania, a prokuratura – wszcząć śledztwo. A dopiero potem prokurator będzie zwracał się do Mety czy Google o konkretne dane.
Jeśli wiesz, kto jest stalkerem, a nie chcesz inicjować postępowania karnego, to możesz się zastanowić nad skierowaniem do sprawcy nękania w sieci wezwania z żądaniem zaprzestania kontaktowania się z tobą, publikowania twoich zdjęć czy znieważania cię. Wezwanie będzie miało oczywiście różną treść w zależności od tego co cię spotkało, od stanu faktycznego, ale wszystkie wezwania łączy jedno – powinno być konkretne, stanowcze i ostateczne. Więcej na ten temat tutaj: Pismo do stalkera- jak napisać, jak wezwać do zaprzestania nękania?
Przygotowuję w imieniu swoich klientów takie wezwania do stalkerów, wiele z nich przynosi pozytywny skutek i pokrzywdzeni szybko odzyskują spokój. Skontaktuj się ze mną, po konsultacji przedstawię ci ewentualne sposoby rozwiązania twojego problemu.
Napisałam tam, gdzie konkretnie się udać, w jakiej formie zgłosić stalking. Znajdziesz tam też wzór zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Przeczytaj dokładnie też ten wpis Jak udowodnić nękanie? Co może być dowodem na stalking? Zwłaszcza fragmenty o gromadzeniu dowodów, ich załączaniu do zawiadomienia do prokuratury. Napisałam bowiem, jakie błędy popełniają pokrzywdzeni i jak ich uniknąć.
Dla wszystkich, którzy lubią zgłębiać temat odpowiedzialności prowadzącego serwis internetowy, dodatkowe informacje poniżej.
Podstawa odpowiedzialności prowadzącego serwis internetowy za naruszenie dóbr osobistych wynika z regulacji zawartych w ustawie z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Prowadząc serwis internetowy jest bowiem usługodawcą w rozumieniu art. 2 pkt 4 tej ustawy. I jeśli prowadzący dopuszcza zamieszczanie przez użytkowników na administrowanym przez siebie portalu jakichś treści, przechowuje je i udostępnia, odpowiada za odpowiedni standard tych czynności.
Oczywiście podmiot, który świadczy usługi, nie jest obowiązany do sprawdzania przekazywanych, przechowywanych lub udostępnianych przez niego danych. Nie jest zatem obowiązany do kontroli treści wypowiedzi umieszczanych przez internautów na forum dyskusyjnym ani też treści ogłoszeń. Jego odpowiedzialność za bezprawne naruszenie cudzych dóbr osobistych ma miejsce tylko wtedy, gdy wie o bezprawnym charakterze danych zamieszczonych przez usługodawcę lub związanej z nimi działalności, a w razie otrzymania urzędowego zawiadomienia lub uzyskania wiarygodnej wiadomości o bezprawnym charakterze danych, nie uniemożliwi niezwłocznie dostępu do nich.
Innymi słowy, usługodawca świadczący usługę polegającą na udostępnieniu możliwości bezpłatnego korzystania z internetu oraz zamieszczania wpisów na uruchomionym przez siebie portalu dyskusyjnym czy serwisie internetowym, odpowiada za naruszenie tą drogą cudzych dóbr osobistych tylko wtedy, gdy wiedział, że wpis narusza takie dobro i mimo to nie uniemożliwił niezwłocznie dostępu do wpisu, a więc nie usunął go niezwłocznie.
Tak więc dla przypisania prowadzącemu serwis internetowy jako usługodawcy odpowiedzialności konieczna jest jego wiedza o bezprawnym charakterze wpisów, a po otrzymaniu zawiadomienia – nieusunięcie tych treści.
Jeśli jednak nie wiesz co robić, kiedy ktoś cię nęka w sieci, nie wiesz od czego zacząć lub chciałbyś po prostu skonsultować twój przypadek, umów się na poradę: kontakt. Jako adwokat prowadziłam dziesiątki takich spraw, zarówno postępowań karnych o nękanie, jak i podszywanie w Internecie.
Jako ekspert od stalkingu wystąpiłam w filmie dokumentalnym „Mała gmina-wielki hejt”, który przedstawia historie ofiar nękania w Internecie. Film do obejrzenia tutaj: Film „Mała gmina-wielki hejt”
Powyższe informacje stanowią opis stanu prawnego na dzień publikacji i nie są poradą prawną w indywidualnej sprawie. Stan prawny od opublikowania może ulec zmianie. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie wpisu w celu rozwiązania problemów prawnych. W przypadku wątpliwości zapraszam do kontaktu.
art. 190a k.k. kary za stalking nękanie nękanie dziecka nękanie telefonami Nękanie w Internecie sankcje za stalking stalker stalking stalking przez telefon uporczywe nękanie Wykroczenie art. 107 kw wyroki o stalkingu zadośćuczynienie za stalking zakaz zbliżania się do ofiary