Wyroki za nękanie, czyli jakie wyroki za staling mogą być wydane przez sądy na podstawie kodeksu karnego i jakie zapadają w rzeczywistości? Dziś spróbuję odpowiedzieć na te pytania.

Wyroki za nękanie

Za uporczywe nękanie grozi w Polce kara pozbawienia wolności. Szczegółowo na ten temat pisałam tutaj: Co grozi za nękanie? Innymi słowy, sąd może wydać wyrok skazujący stalkera. Za czyny z art. 190a § 1 oraz § 2 kodeksu karnego czyli za stalking oraz za kradzież tożsamości (tzw. podszywanie) sąd może skazać na karę więzienia od 6 miesięcy do aż lat 8.

Jeśli chodzi natomiast o karę za czyn z art. 190a § 3 k.k. (czyli kiedy następstwem nękania lub podszywania się jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie), to obecnie sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Oczywiście zamiast wyroku skazującego sąd może wydać tez inne rozstrzygnięcie, czyli wydać wyrok uniewinniający. Przed nowelizacją kodeksu karnego, która weszła w życie 31 marca 2020 roku istniała również możliwość, aby sąd w sprawach o uporczywe nękanie wydał wyrok warunkowo umarzający. O tym więcej przeczytasz w dalszej części artykułu.

Wyroki skazujące za nękanie

W Polsce w sprawach o uporczywe nękanie i kradzież tożsamości (czyli za czyny z art. 190a kodeksu karnego) sądy najczęściej wydają wyroki skazujące. W zależności od roku skazujące wyroki za nękanie stanowiły ok. 84-85% wszystkich wyroków wydawanych w tego typu sprawach w I instancji.

Dla przykładu, w 2024 roku ponad 85% osób osądzanych za stalking i kradzież tożsamości zostało skazanych, uznanych za winne (skazanych zostało 1771 osób).

Dla porównania, w roku 2020 wydano w Polsce łącznie 1398 wyroków skazujących za nękanie (za czyn z art. 190a §1 kodeksu karnego). Oraz 130 wyroków skazujących za kradzież tożsamości (za czyn z art. 190a § 2 kk).

Więcej na temat statystyki przeczytasz tutaj: Uporczywe nękanie-statystyka za 2024.

Wyrok za przestępstwo nękania – warunkowe zawieszenie

Na wszelki wypadek, gdyby to nie było jasne dla wszystkich, wspomnę o tym, że wyroki skazujące za nękanie, jakie zapadają w Polsce, to nie tylko wyroki skazujące na więzienie. Sąd może zastosować również karę pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem. Lub na przykład skazać na grzywnę czy karę ograniczenia wolności.

Krótkie wyjaśnienie, co oznacza „kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem” w praktyce:

• sprawca nie trafia od razu do więzienia, ale musi spełniać określone warunki (np. nie popełniać nowych przestępstw, nie kontaktować się z pokrzywdzonym),
• w przypadku naruszenia warunków, może zostać skierowany do wykonywania kary w więzieniu. „Warunkowe więzienie” nie oznacza, że sprawca jest „wolny jak ptak”

To, na jaka karę zostanie skazany oskarżony, zależy od wielu różnych czynników, tym także od okoliczności sprawy i postawy samego oskarżonego. Inaczej jest traktowany oskarżony, który był wcześniej karany od takiego, który jest niekarany, wyraził skruchę, przeprosił czy próbował zadośćuczynić ofierze.

Czynniki brane pod uwagę przy wymierzaniu kary za nękanie

Przy wymierzaniu kary za nękanie (stalking) sąd bierze pod uwagę kilka kluczowych czynników, które wpływają na decyzję o wysokości kary. Oto podstawowe z nich:

1. Intensywność nękania: Jak często i w jaki sposób sprawca nękał pokrzywdzonego. Czy na przykład sprawca korzystał z wielu numerów telefonów albo zakładał nowe, tzw. fejkowe konta w mediach społecznościowych, aby kontaktować się z ofiarą? Częste i intensywne działania mogą prowadzić do surowszej kary.
2. Czas trwania nękania: Długość okresu, w którym trwało nękanie. Długotrwałe nękanie może skutkować wyższą karą oraz wyższym zadośćuczynieniem dla pokrzywdzonego.
3. Skutki dla pokrzywdzonego: Wpływ nękania na życie ofiary, takie jak stres, lęki, depresja, zmiana miejsca zamieszkania, konieczność zmiany numeru telefonu, utrata pracy czy inne konsekwencje. Oczywiście sąd może zasięgnąć na przykład opinii biegłych psychiatrów, aby ocenić te skutki.
4. Motywacja sprawcy: Powody nękania mogą również wpłynąć na wyrok. W swojej praktyce zawodowej spotkałam się, z wyrokiem, gdzie w uzasadnieniu sąd wskazał, że z powodu chęci zemsty na pokrzywdzonym, kara dla stalkera została podwyższana.
5. Dotychczasowa karalność sprawcy: Historia przestępcza sprawcy, w tym wcześniejsze wyroki, może wpływać na decyzję sądu. Osoby z wcześniejszymi wyrokami mogą otrzymać surowsze kary, a czasami nawet muszą, np. przy recydywie.
6. Reakcja sprawcy na zarzuty: Czy sprawca przeprosił albo wykazywał żal, czy próbował naprawić wyrządzone szkody, czy też zignorował konsekwencje swoich działań?
7. Okoliczności łagodzące i obciążające: Sąd może też wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, które mogą łagodzić lub zaostrzać sytuację, takie jak dotychczasowa życie, stan zdrowia sprawcy, jego sytuacja życiowa.

Wyrok uniewinniający za uporczywe nękanie

Co się zaś tyczy wyroków za stalking uniewinniających, to w Polsce stanowią one zaledwie kilka procent wszystkich wyroków wydanych w sprawach o czyny z art. 190 kodeksu karnego.

Przykładowo, w roku 2024 uniewinniono za czyny z art. 190a kodeksu karnego tylko 52 osoby.

Natomiast w roku 2020 wydano ich odpowiednio:

• za czyn z art.190 § 1 kodeksu karnego – 42
• za czyn z art.190 § 2 kodeksu karnego (czyli za kradzież tożsamości, podszywanie się)- tylko 5.

Tutaj muszę krótko wyjaśnić, jakie są różnicy między „wyrokiem skazującym” a „wyrokiem uniewinniającym”. Wyrok skazujący oznacza, że sąd stwierdził, że przestępstwo zostało popełnione i wymierzył karę. Wyrok uniewinniający oznacza, że sąd przestępstwa nie popełnione, na przykład stwierdził brak winy sprawcy lub brak dowodów na dopuszczenie się przestępstwa.

Warunkowe umorzenie sprawy o nękanie

Przed nowelizacją kodeksu karnego, która nastąpiła w dniu 31 marca 2020 r., za uporczywe nękanie groziła kara pozbawienia wolności do lat 3. Obecnie jest to kara więzienia od 6 miesięcy do aż lat 8. (Wpływ COVID-19 na postępowania o uporczywe nękanie). W związku z tym, obecnie nie ma już możliwości warunkowego umorzenia postępowania o stalking. Wcześniej takich wyroków było wydawanych kilkaset rocznie.

Przykładowo w roku 2024 warunkowo umorzono postępowanie wobec 21 osób oskarżonych za czyny z czyn z art. 190a kodeksu karnego. Natomiast w roku 2020 wydano 163 wyroków warunkowo umarzających postępowanie o stalking (art. 190a §1 kk) oraz 16 wyroków warunkowo umarzających postępowanie o podszywanie (art. 190a § 2 kk).

Wyroki za stalking – przykłady

Poniżej wskazuję wyroki za nękanie, jakie zapadły w latach poprzednich, a o których już pisałam:

• wyrok za nękanie w pracy: Nękanie (stalking) w pracy
• skazanie za nękanie, które trwało tylko 15 dni: Nękanie przez 2 tyg. i wyrok skazujący?
• wyrok za stalking i nachodzenie w domu: Nękanie poprzez nachodzenie w domu i pracy
• wyrok za nękanie byłej partnerki: Nękanie przez byłego partnera

Jednym z najbardziej surowych wyroków za stalking, to ten wydany przez Sąd Okręgowy w Białymstoku wobec stalkera, który następnie zastrzelił swoją była partnerkę – sąd wymierzył mu karę dożywotniego pozbawienia wolności: Proces oskarżonego o zastrzelenie byłej partnerki.

Adwokat od stalkingu

Nazywam się Barbara Szopa-Duma i jestem adwokatem z kilkunastoletnim doświadczeniem w obszarze prawa karnego. Specjalizuję się w sprawach dotyczących uporczywego nękania, pomagam głównie ofiarom tego przestępstwa.

Moje doświadczenie i wiedza zostały docenione przez media. Jestem zapraszana przez największe telewizje i radia w Polsce, a także brałam udział w podcastach, gdzie dzieliłam się swoim eksperckim spojrzeniem na problem nękania.

Jeśli jesteś nękana lub nękany, umów się na konsultację ze mną: Umów konsultację.

Powyższe informacje stanowią opis stanu prawnego na dzień publikacji  i nie są poradą prawną w indywidualnej sprawie. Stan prawny od opublikowania może ulec zmianie. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie wpisu w celu rozwiązania problemów prawnych. W przypadku wątpliwości zapraszam do kontaktu.

art. 190a k.k. kary za stalking nękanie nękanie dziecka nękanie telefonami Nękanie w Internecie sankcje za stalking stalker stalking stalking przez telefon uporczywe nękanie Wykroczenie art. 107 kw wyroki o stalkingu zadośćuczynienie za stalking zakaz zbliżania się do ofiary